26 Ago A historia das palmas flamencas: o corazón rítmico do flamenco
Entramos nun cuarto branco, sen máis decoración que unha guitarra apoiada na parede. Dúas persoas sentadas. Un silencio tenso. De súpeto, un golpe seco de palma. Outro máis. E xa estamos dentro do flamenco.
A historia das palmas flamencas é unha historia de comunidade, ritmo e memoria oral. Foron, durante séculos, o metrónomo emocional do cante e do baile. O primeiro instrumento. E tamén o máis humano.
Os inicios: Andalucía, século XVIII
O flamenco naceu no sur de España, nun caldo de culturas mesturadas entre xitanos, andaluces, moriscos e xudeus sefardís. Foi arredor do século XVIII cando empezaron a formarse os primeiros estilos de cante e baile, e neles, as palmas servían para marcar o tempo e acompañar os momentos máis intensos.
Non había instrumentos: só corpo, voz e mans. Así nacía o compás flamenco.
Século XX e actualidade: das covas de Granada aos escenarios do mundo
Nos anos 50 e 60, artistas coma Antonio Mairena, La Paquera de Jerez ou Fosforito elevaron o nivel do acompañamento rítmico. Máis tarde, co xurdimento de figuras como Paco de Lucía e Camarón, o flamenco modernizouse, mesturouse con outras músicas, e as palmas foron imprescindibles para manter o compás entre tanta liberdade.
Hoxe, en tempos de trap, autotune e beat electrónico, as palmas seguen vivas. Están nos concertos de Rosalía, nos vídeos de El Niño de Elche, nas cancións de Israel Fernández, ou nas clases das escolas de baile de Xapón, Nova York ou Berlín.
As palmas como lingua viva
Non hai palmas sen escoita. Non se dan por dar. Dánse porque sentes. Porque entras no tempo do outro. Porque fas parte do que está a acontecer.
As palmas flamencas son un instrumento, si. Pero tamén son unha lingua. Un xeito de dicir “aquí estou”.
Se queres introducirte neste mundo, bota un ollo á nosa sección de libros e percusión onde atoparás quizáis o teu próximo paso para afondar nos coñecementos da música.